İlginç Bilgiler Memleket Meselesi

Coğrafya Kaderdir Sözünün Anlamı (Hiçbir Yerde Böyle Bakış Yok!)

single image

Coğrafya kaderdir! İbn-i Haldun’un ta 14. yüzyılda yaptığı ve asırlardır geçerliliğini koruyan efsanelerin efsanesi tespitidir… Gelin bu sözün anlamına ilk olarak günlük gelişmelerin dar penceresinden değil, asırlara sari bir perspektiften göz atalım.

En baştan belirteyim, coğrafya kaderdir sözündeki kader sözcüğündeki kasıt “Alın yazımız var, kaderimize hiç müdahale edemiyoruz, onun için savaşmanın ne anlamı var ki?” gibi bir saçma düşünce değildir.

Peki sizce bu söz doğru mu? Kader olan kültür mü, aile mi yoksa coğrafyanın ta kendisi mi? Gelin hep birlikte inceleyim. Konu listemiz ise sırasıyla şu şekilde:

Coğrafya Kaderdir İbn-i Haldun
Coğrafya Kaderdir İbn-i Haldun

(1) Coğrafya Kaderdir – Asırlara Sari Bir Perspektif İle

Selçukludan Bugüne…

Aslında bu coğrafyada yüzyıllardır aman aman bir şey değişmemiş. Gelin Türkiye Selçuklu Devleti’nin yıkıldığı zamanlara gidelim.

  • İçeride Batıni isyanları ile uğraşırken,
  • Aynı zamanda Batı’da Haçlı İstilası gelirken,
  • Bu da yetmezmiş gibi Doğu’dan bir de koskoca Moğol işgaline uğraşmışız.

Şimdi bir de bir kaç yüzyıl ileriye, Kurtuluş Savaşı dönemine kadar gidelim:

  • İçeride bir çok grubun isyanları ile uğraşırken,
  • Aynı zamanda Batı’dan ve Güney’den Batılı devletlerin işgali gelirken,
  • Bu da yetmezmiş gibi Doğu’dan Ermeni ve Rus işgaline uğramışız.

Yeter mi yetmez. Gelin bir de günümüze gelelim. Yine durumun aynı olduğunu göreceksiniz 🙂

Coğrafya Kaderdir Sözünün Anlamı Bu Yazıda
Coğrafya Kaderdir Sözünün Anlamı Bu Yazıda
  • İçeride birbirinden ayrışmış bir toplum var (Hani bir çok isim diyor ya toplumsal kutuplaşma artıyor diye o muhabbet)
  • Güneyimizde Akdeniz, Suriye, Irak zaten cayır cayır yanıyor. Doğu’muzda yine terör başta çeşitli sorunlar var.
  • Ülke şuan resmen (bölgesel haritayı gözünüzün önünüzde getirin) yanan ateş çemberinin ortasındaki yanmayan bölge gibi…

Hz. Adem’den Bugüne…

Kabil, ilk cinayeti işlediğinden beri tüm dünyanın ama özellikle, bu coğrafyanın, yani Orta Doğu’nun toprakları kanla yıkanıyor, tohum diye birbirimizi ekiyoruz toprağa. ekip biçtiğimiz gözyaşı, acı ve ayrılıktan fazlası değil.

Bu arada sanırsam kabil cinayeti de yine bu topraklarda olmuştu :), olayı merak edenler dinler tarihinde Kabil’in kardeşi Habil’i karı kız için nasıl doğradığını araştırabilirler, şaka bir yana ilk cinayet de yine kız meselesi için işlenmiş 😛

Hayat Nedir
Hayat Nedir

Son 300 Yılda Sadece 26 GÜN Savaşsız Geçmiş

Gördüğünüz üzere durum hiç değişmemiş ve böyle de devam edecek. İbn-i Haldun coğrafya kaderdir diyerek o zamandan muhteşem bir öngörüde bulunmuş. Galiba kıyamete kadar da böyle devam edecek 🙂

Neden mi? Şaşıracağınız bir veri daha paylaşayım sizlerle:

Günümüze kadar 300 yılı aşkın süre içinde insanlar yalnızca 26 gün birbirlerini öldürmeden yaşamışlar.

26 birbirinden uzak, farklı gün…

Dünyanın hiçbir yöresinde topyekun veya bölgesel savaşın olmadığı 26 gün.

Bir ay bile değil. (Kaynakça)

Anlayacağınız galiba doğamız bu 🙂 Gelin bir de ortalama, sıradan bakış açısı ile coğrafya kaderdir sözünün anlamına bakalım.

Coğrafya Kaderdir, Düşer Kalkar Dururuz…

Zor Zamanlar Güçlü İnsanlar Yapar
Zor Zamanlar Güçlü İnsanlar Yapar

Coğrafya kaderdir ve biz de şu kısır döngüyü yaşayıp duruyoruz. Zor zamanlarda iki Türk bir araya gelse devlet, iki Yahudi bir araya gelse şirket kurar misali devlet kuruyoruz. O devleti büyük liderler vasıtası ile çok iyi noktalara getiriyoruz.

O iyi noktalarda rehavet bize çöktükçe çöküyor, insanlar azıtıyor, dışarıda düşman bitince içeride rahatlayıp zayıf düşüyoruz. Bu zayıf zamanlar sonucunda da kadim devlet acı çeke çeke yıkılıyor ve tekrar en baştan uçuşa geçiyoruz… Nasılsa bir şeyi yıkmadan daha iyisini inşa edemezsiniz değil mi?

(2) Coğrafya Kaderdir – Normal Perspektif İle

Evet şimdi ise üniversitede Siyaset Bilimi falan okuyorsanız bilmeniz gereken sıradan bakış açısını yükleyelim sizlere.

Coğrafya kaderdir sözü ile kastedilen bulunulan yerin coğrafi koşullarının orada yaşamakta olan insanların yediği besinden, yaşadığı yere, içtiği içeceğe ve hatta giydiği kıyafete kadar etki etmesi anlatılır. Örnekler vermek gerekirse;

Tabi ki her şeyi olduğu gibi bunu da abartanlar var, bakınız şekil A
Tabi ki her şeyi olduğu gibi bunu da abartanlar var, bakınız şekil A
  • Sıcak bir bölgedesiniz diyelim. Gündüz dışarıda çok vakit geçiremiyor oluşunuz, soğuk içecekler arıyor oluşunuz, bölgedeki bitki örtünüz yani kısaca aklınıza ne geliyorsa tek başına coğrafya kaderdir sözü ile açıklanabilir.
  • Denize yakın bir yerdesiniz diyelim. Turizmden güzel gelir sağlıyor oluşunuz da yine coğrafyanın size geçtiği bir kıyak adeta…
  • Hele hele bir de Türkiye gibi adeta dünyanın belki en azından bölgenin kilit noktası denebilecek bir jeopolitik konumda iseniz size verilen önemin artması coğrafyanın kıyağı gibidir. Ama bölgede savaşın düşmanın bitmemesi de bardağın öbür yüzüdür.

Daha da ileriye gidiyorum, İnternet’te bulduğum güzel bir örneği paylaşmak istiyorum. Coğrafya kaderdir sözü yer şekillerini de kapsar. Nasıl mı? En sonunda “Neden Amerikalılar Avrupa’yı keşfetmedi de Avrupalılar Amerika’yı keşfetti sorusunu cevaplayacak hale gelirsiniz.

Bilmeyenler için sanırsam Amerika kıtasının dağlık ve/veya korunaklı olması kastedilmiş.

Yani 2000 yıllık perspektifi bir kenara koyarsak sıradan bir insanın coğrafya kaderdir sözünden anlaması gereken çevresel determinizm imiş. (Türkçesi mi? Tabi ki de 🙂 Çevresel koşullar sonucunda hayatımızın şekillenmesi)

(3) Coğrafya Kaderdir Konusundaki Çalışmalar

Tabi coğrafya kaderdir gibi böyle bir konuda araştırmalar yapılmaması, kitaplar yazılmaması, üzerine kafalar patlatılmaması düşünülemez.

  • Bunların en popüleri Jared Diamond’un Guns Germs and Steel adlı çalışmasıdır. İçinde zihin açıcı örneklerin yer aldığı söylenmektedir.
  • Daron Acemoğlu’nun Why Nations Fail adlı kitabının da benzer bir konuda olduğu söylenmektedir.
  • Doğruluğundan emin olmamakla beraber ünlü Fransız komutan Napolyon’un benzer bir sözü söylediğini okumuştum.

Var yani anlayacağınız. Konuşmayı kapatırken size coğrafya kaderdir sözünün sahibi İbn-i Haldun’dan bir söz daha takdim edeyim:


“İnsan beyni değirmen taşına benzer. içine yeni bir şeyler atmazsanız kendi kendini öğütür durur…” (İbn-i Haldun)


Sizde İbn-i Haldun’un “Coğrafya Kaderdir” sözü hakkındaki sorularınızı yorumlar aracılığı ile sorabilirsiniz. Ayrıca YANLIŞ BİR BİLGİ varsa da bize yorumlar vasıtası ile bildiriniz.

Ana Sayfaya Dönmek İçin: https://www.technogezgin.com/
Güncel Yazıları Okumak İçin: https://www.technogezgin.com/blog/

1 Comment
  1. Coğrafya Kaderdir 1 ay ago
    Reply

    2200 yıllık Türk devlet geleneğine kaymış konu 🙂

Leave a Comment

Your email address will not be published.

You may like