Memleket Meselesi

Jeopolitik Konum Nedir? Türkiye’nin Jeopolitik Önemi

Jeopolitik Konum Nedir: Bir ülkenin dış siyasini oluşturup yönlendirmesini sağlayan; coğrafi konumundan dolayı kazandığı stratejik, askeri, siyasal, ekonomik güçtür. Mesela Türkiye adeta dünyanın kalbi olarak adlandırabileceğimiz bir bölgede olduğu için Türkiye’nin jeopolitik önemi şüphesiz oldukça fazladır diyebiliriz.

Peki jeopolitik konum neden bu kadar önemli? Çünkü, kritik konumlarda bulunan ülkeler, bu sayede değer kazanarak uluslararası arenada doğal olarak belli bir güç sahibi olurlar. Tabi bu durum aynı zamanda terör, güç ve istihbarat savaşları gibi kimi sorunları da beraberinde getirir.

İşte bizler de bu yazımızda; jeopolitik konumu oluşturan bileşenlerden, bunun neden önemli olduğundan, ayrıca Türkiye’nin jeopolitik önemi ve bunun sonuçlarından; son olarak da sosyal medyada bu konuda dolaşan tebessüm ettiren kimi paylaşımlardan bahsederek jeopolitik konum nedir sorusunu cevaplamış olacağız.

Jeopolitik Konum Nedir?

Jeopolitik Konumu Oluşturan Faktörler

Jeopolitik Konum Nedir? - Jeopolitik Konumu Neler Oluşturur?
Jeopolitik Konum Nedir? – Jeopolitik Konumu Neler Oluşturur?

Boğazlar, büyük denizler, yer altı ve yer üstü kaynakları, tarım alanları, ticaret merkezleri, su kaynakları, nüfus yoğunluğu, teknolojik değerleri, ulaşım şartları, tarihi eserler, dini merkezler, iklim koşulları gibi şeyler bir yere ait jeopolitik konumu oluşturan faktörler arasındadır.

Jeopolitik Konum Neden Önemlidir?

.#. Geçmişten bugüne kadar stratejik öneme sahip yerleri ellerinde bulunduran ülkeler her daim dünyanın sayılı güçlerinden olmuştur. Bu ülkeler kötü durumlardan, bu özellikleri sayesinde kolaylıkla kurtulabilmişlerdir.

Örnek: Boğazları, Mezopotamya topraklarını veya İpek Yolu gibi ticaret yollarının bir kısmını dahi olsa bünyesinde barındıran ülkeler dünya siyasetinde diğer ülkelere nazaran her daim daha güçlü olmuştur.

Örnek: Türkiye jeopolitik konumu olumlu yönde etkileyen faktörlerinin çoğunu bünyesinde barındırmasından dolayı Türkiye’nin jeopolitik önemi oldukça büyüktür. Adeta dünyanın kalbi veya göz bebeği olarak nitelendirilebilecek; ticaret yollarının üzerinde, tarihi ve kültürel birikimi olan, zengin kaynaklara sahip ender (belki de tek) coğrafya Anadolu’dur.

Jeopolitik Konum Nedir - Jeopolitik Konum Neden Önemlidir (Örneklerle)
Jeopolitik Konum Nedir – Jeopolitik Konum Neden Önemlidir (Örneklerle)

Gelin Türkiye’nin Jeopolitik önemini, bu önemi oluşturan faktörlerin ve bunların doğurduğu etkilerin ışığında teker teker inceleyelim.

Türkiye’nin Jeopolitik Önemi

Türkiye’nin Jeopolitik Konumu: Türkiye; Anadolu yarımadasının verimli topraklarında, Doğu ve Batı medeniyetleri arasında adeta bir köprü görevi üstlenen, üç tarafı denizlerle çevirili; Asya, Avrupa ve Afrika kıt’alarının arasında kritik (adeta dünyanın kalbi diyebileceğimiz) bir noktada bulunan bir ülkedir.

1- Zengin Yer Altı ve Yer Üstü Kaynakları

➽ Üç tarafı denizlerle kaplı bir yarım adam niteliği taşıyan ülkemizde; balıkçılık ve deniz turizmi gelişmiştir. Mesela Akdeniz bölgesi, her yıl milyonlarca turist getirecek kadar temiz ve güzel sahillere ve eşsiz bir tarihi dokuya sahiptir. Adalar, limanlar ve deniz turları da cabası…

➽ Türkiye’de orman alanlarının bilinçsiz kullanıma ve yok edilmesine rağmen; verimli topraklara sahip olmamızdan ötürü ülkemizin yaklaşık %30’u ağaçlarla kaplıdır. Kağıt fabrikaları, orman işçiliği gibi alanlar bu sayede gelişmiştir. Ayrıca şu istatistikten de anlaşılacağı üzere Avrupa nezdinde orman kaplı alan bazında güzel bir noktadayız:

Türkiye'de ve Avrupa'da Ağaç ve Orman Kaplı Alan
Türkiye’de ve Avrupa’da Ağaç ve Orman Kaplı Alan

➽ Ülkemiz aynı zamanda Tuz Gölü, Van Gölü gibi dünyanın en büyük göllerinden bazılarına; Manyas Kuş Gölü gibi biyolojik öneme sahip göllere, nice akarsu ve çeşitli su kaynaklarına, Tuz gölü ve kaya tuzu madenleri gibi nice tuz rezervine sahiptir.

➽ Petrol bittikten sonraki dönemde geleceğin enerji kaynağı kabul edilen “bor” madeninin %73’ü ülkemizde bulunmaktadır. Ayrıca ülkemiz petrol, kömür, linyit, doğal gaz gibi enerji kaynakları ile demir, bakır gibi elementlerce zengindir. Mesela Japonya gibi bir teknoloji devine baktığımızda Türkiye’deki kaynakların %5’ine bile sahip değildir.

➽ Türkiye petrol zengini Orta Doğu ülkelerine yakın ve çok kritik bir konumdadır. Orta Doğu ülkeleri petrollerini dünyaya en karlı ve en kısa güzergahtan ulaştırmak için Türkiye üzerinden petrol boru hatları geçirmek veya Türk limanlarından dağıtım yapmak zorundadırlar. (Ayrıca Bakınız: Ekonomik Güç Nedir – Neden Önemlidir?)

Doğal Gaz ve Petrol Boru Hatlarının Kesişim Noktası Olması Türkiye'nin Jeopolitik Önemi ile Alakalıdır
Doğal Gaz ve Petrol Boru Hatlarının Kesişim Noktası Olması Türkiye’nin Jeopolitik Önemi ile Alakalıdır

2- Kültürel & Tarihsel Bazda Türkiye’nin Jeopolitik Önemi

— Anadolu, medeniyetlerin beşiği olarak adlandırılan bir bölgedir. Bizans, Türkiye Selçuklu ve Osmanlı Devleti büyük devletlerin başkentleri hep bu topraklarda olmuştur. Hititler gibi nice ülkeler yaklaşık 4.000 yıl evvel medeniyetin ilk adımlarını buralarda atmışlardır. Dünyanın ilk yerleşim yeri olan “Göbekli Tepe” Türkiye’dedir.

— İstanbul, dünyanın en büyük; aynı zamanda gerek tarihi, gerek kültürü, gerek nüfusu, gerek de ekonomisi ile dünyanın en güzel ve en önemli olarak nitelendirilen şehirlerinden bir tanesidir. Bunu Bizans’a başkentlik yaptığı için Avrupa tarafından kutsal kabul edilip, her yıl tonla turist çekmesinden anlayabiliriz.

— Çanakkale ve İstanbul Boğazları; Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine bağladığı için ciddi bir öneme sahip sayılı geçiş noktalarıdır. Buralar tüm dünyanın sahip olmak istediği, savaşlara sebep olmuş ve Türkiye’nin jeopolitik önemi konusunda önemli faktörlerdir.

3 Kıtayı Birbirine Bağlaması Türkiye'nin Jeopolitik Önemi İle Alakalıdır
3 Kıtayı Birbirine Bağlaması Türkiye’nin Jeopolitik Önemi İle Alakalıdır

— Anadolu Medeniyetleri Müzesi gibi meşhur müzeleri gezen bir insan, on beş bin yıllık Anadolu tarihini en derinden yaşayacaktır.

3- Türkiye’nin Jeopolitik Önemini Belirleyen Diğer Faktörler

Dini Faktörler: İstanbul gibi kimi illerin pek çok din açısından kutsal olmasının yanı sıra, Hristiyanların hacı olmak için gidebileceği üç kilisenin iki tanesi Türkiye’de bulunmaktadır.

İklimsel Zenginlik: Dünyada dört mevsimin dördünü de yaşayan, üstelik kimi dönemlerde bunları aynı anda yaşayan az sayıdaki ülkeden bir tanesiyiz.

Diğer Şeyler: Türkiye’de bulunan genç ve dinamik nüfus gibi, jeopolitik önemi doğuran jeopolitik konumdan bağımsız bileşenler de mevcuttur.

Türkiye’nin Coğrafi Konumunun Sonuçları

Türkiye’nin jeopolitik önemi; uluslararası ilişkilerde elini güçlendirip, Türkiyeyi oldukça kritik bir noktaya getirmiştir. Bu da konjonktürel değişimlerden faydalanıp, etkin bir denge siyaseti güdülmesini ve bu sayede pek çok alanda kazanımlar elde etmeyi kolaylaştırmıştır. (Ayrıca Bakınız: Konjonktür Nedir?)

Ama bu durum aynı zamanda tüm dünyanın gözünün her daim bu topraklar üzerinde olmasına ve Kurtuluş Savaşı gibi nice savaşlara ve terör belasına sebep olmuştur. Bu durum güçlü bir ordu ve son teknoloji yerli ve milli savunma sanayisine olan ihtiyacı doğurmuştur.

Ayrıca coğrafi konumun olumsuz etkilerinden dolayı zaman zaman sosyal medyada beğeni toplayan “memleket için süper bir önerim var” temalı şu tarz paylaşımlara da şahit olabilirsiniz:

Türkiye'nin Jeopolitik Konumunun Doğurduğu Sonuçlar Kimi Zaman Mizah Amaçlı Da Kullanılıyor
Türkiye’nin Jeopolitik Konumunun Doğurduğu Sonuçlar Kimi Zaman Mizah Amaçlı Da Kullanılıyor

➽ Ama bizler bu paylaşımlara karşı İbn-i Haldun’un coğrafya kaderdir sözünü hatırlatıyor ve bu sözün eşsiz bir yorumunu bulabileceğiniz “Coğrafya Kaderdir Sözünün Anlamı” konulu yazımıza mutlaka göz atmanızı tavsiye ediyoruz.

Technogezgin.com Bilgi
Jeopolitik konum nedir ve Türkiye’nin jeopolitik önemi” konulu yazımız hakkında eklemek istediklerinizi, sorularınızı ve (eğer varsa) yazıdaki yanlışları yorumlarda belirtebilirsiniz.

Bilgi güçtür, paylaştıkça büyür. Bu sebeple bu yazıyı da; yazının altındaki (logolu) paylaşım tuşlarını kullanarak gönül rahatlığı ile paylaşarak bize büyük bir iyilik yapabilirsiniz.

Ana Sayfa: 
https://www.technogezgin.com/
Hayata Dair Özgün ve Kaliteli Yazılarımız: 
https://www.technogezgin.com/blog/

MrKaptainTR

Merhabalar. Ben bu internet sitesinin sahibiyim. Aynı zamanda Hacettepe Üniversitesi'nde bilgisayar mühendisliği okuyorum. Bu sitede de; ufkunuzu açacak, bilgi hazinenizi katlayacak, bakış açınızı adeta uçuracak, “Vay be, adamlar bunu da mı yapmış?” dedirtecek cinsten içerikler üretmeye çalışıyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı